Elektronik ve Beyaz Eşya için DPP: ESPR ve Eko-Tasarım Çerçevesi
Elektronik ve elektrikli ürünler için Dijital Ürün Pasaportu zorunluluğu, enerji etiketleri, onarım skoru, WEEE uyumu ve İzvera çözümü.
Yazar İzvera Ekibi
Elektronik ve elektrikli ürünler (Electrical and Electronic Equipment — EEE) sektörü, ESPR'nin birinci dalga sektörlerinden biri. Beyaz eşya, küçük ev aletleri, BT ekipmanları ve aydınlatma cihazları öncelik listesinde. Türkiye Avrupa'nın en büyük beyaz eşya üreticisi — bu sektörde DPP hazırlığı stratejik bir mesele.
Kapsam
ESPR elektronik delege tüzüğü kapsamı (Çalışma Planı 2025):
- Buzdolabı ve dondurucular
- Çamaşır ve bulaşık makineleri
- Klima ve ısı pompaları
- Elektrikli sobalar, ocaklar
- Televizyon ve ekranlar
- Bilgisayar ve sunucular
- Akıllı telefonlar (ayrı delege tüzük halinde)
- Aydınlatma ürünleri
Zorunlu DPP veri alanları
Mevcut Enerji Etiketleme Yönetmeliği ile birleşik bir yapı bekleniyor:
Performans verileri
- Enerji verimliliği sınıfı (A-G)
- Yıllık enerji tüketimi (kWh)
- Su tüketimi (uygulanan ürünlerde)
- Gürültü seviyesi (dB)
Tasarım verileri
- Onarım skoru (1-10)
- Yedek parça erişim süresi (yıl)
- Sökme kolaylığı endeksi
- Standart araçlarla onarım yapılabilirliği
Materyal ve kimyasal
- Kritik hammadde içerikleri
- RoHS uyumu (kurşun, cıva, kadmiyum, vb.)
- REACH SVHC beyanı
Yaşam sonu
- WEEE atık kategorisi
- Geri dönüşüm verimi
- Sökme rehberi
- Yetkili geri dönüşüm operatörleri
Onarım hakkı (Right to Repair) entegrasyonu
AB'nin Right to Repair direktifi DPP ile birlikte çalışır:
- Yedek parça en az 7-10 yıl bulunabilir olmalı
- Kullanım kılavuzu ve teknik dokümantasyon kalıcı erişilebilir olmalı
- Onarım fiyatları şeffaf yayınlanmalı
DPP, bu yükümlülüklerin teknik altyapısıdır.
Türk beyaz eşya üreticileri için yol haritası
Türkiye'nin AB'ye beyaz eşya ihracatı 6 milyar Euro üzerinde. Arçelik, Vestel, BSH, Bosch Türkiye gibi büyük üreticiler ESPR uyumunu zaten programlarına aldı. Ama:
- Tier 2/3 tedarikçi haritalama beyaz eşyada çok katmanlı (mikroçip, motor, kompresör)
- Karbon ayak izi karmaşık (üretim + nakliye + kullanım fazı)
- Onarım skoru tasarım kararı — ürün geliştirme süreciyle birleşik
İzvera elektronik paketi
İzvera elektronik DPP paketinde:
- Enerji etiketi entegrasyonu
- Onarım skoru hesaplama metodolojisi
- WEEE atık kategorizasyon şeması
- RoHS/REACH sertifika takibi
- Yedek parça kataloğu yönetimi
İlgili yazılar
Sonuç
Elektronik DPP, mevcut enerji etiketi + WEEE + RoHS gibi katmanların bir araya geldiği yer. Doğru altyapıyla bu karmaşıklık tek bir tutarlı veri akışına dönüşür.